TMS Tedavisinde Hassas Hedefleme: Beam Protokolü ile DLPFC Bölgesi Nasıl Bulunur?
Transkraniyal Manyetik Uyarım (TMU / TMS) tedavisinin başarısı, manyetik bobinin (coil) hastanın kafasında doğru noktaya yerleştirilmesine doğrudan bağlıdır. Özellikle depresyon ve diğer nöropsikiyatrik rahatsızlıkların tedavisinde ana hedef olan DLPFC (Dorsolateral Prefrontal Korteks) bölgesini hassas bir şekilde bulmak kritik bir önem taşır.
Bu yazımızda, klinik uygulamalarda yaygın olarak kullanılan Beam Protokolü (Beam Method) ile DLPFC bölgesinin adım adım nasıl tespit edildiğini ve tedavi başlığının nasıl hazırlandığını inceliyoruz. Rehber niteliğindeki uygulama videosunu aşağıdan izleyebilirsiniz.
Adım Adım Beam Protokolü Uygulaması
Beam Protokolü, hastanın kafa anatomisine göre kişiselleştirilmiş koordinatlar üreten bir yazılım desteğiyle çalışır. İşlemin hatasız tamamlanması için şu adımları izlemelisiniz:
1. Tedavi Başlığının (Cap) Doğru Yerleştirilmesi
İlk seansta başlığın konumu milimetrik olarak ayarlanmalıdır. Çünkü sonraki tüm seanslarda teknisyenler bu ilk yerleşimi baz alacaktır.
Başlığı tam ortalayarak düz bir şekilde yerleştirin.
Başlığın ön kısmının kaşların yaklaşık 1 santimetre üzerinde olmasına dikkat edin.
Yan kısımlar ise kulak önü (preauriküler) noktanın biraz üzerinde kalmalıdır.
2. Kritik Kafa Ölçülerinin Alınması
Yazılıma girilmek üzere hastadan üç temel ölçü alınır:
Tragus - Tragus (Kulaktan Kulağa): Kulağın önündeki küçük kıkırdak çıkıntıdan (tragus) başlayarak kafanın üzerinden diğer kulağa kadar ölçülür. (Videodaki örnekte: 36 cm)
Nasion - Inion (Burun Kökü - Başın Arkası): Burun kökündeki en derin girintiden (nasion) başın arkasındaki çıkıntı kemiğe (inion) kadar olan mesafedir. (Videodaki örnekte: 38 cm)
Kafa Çevresi: Ölçüm bandının hastanın yüzüne çarpmaması için arkadan dolanarak tüm kafa çevresi ölçülür. (Videodaki örnekte: 60 cm)
3. Koordinatların Hesaplanması ve İşaretleme
Elde edilen ölçüler Beam Protokolü uygulamasına girildiğinde sistem bize iki adet çıktı sayısı verir. (Videodaki örnek ölçülere göre ilk sayı 6.95 çıkmıştır).
Sol DLPFC tespiti için: Başlığın orta hattından başlayarak sola doğru ilk sayı kadar (örneğin ~7 cm) ilerleyin ve başlığın üzerine (hastanın cildine değil) küçük bir nokta koyun.
Tepe Noktası (Vertex) bulma: Nasion-inion mesafesinin tam yarısı (38 cm için 19. cm) tepe noktasını verir. Bu noktayı da işaretleyin.
Hizalama: Mezurayı, ilk koyduğunuz noktaya sıfır gelecek şekilde yerleştirin ve tepe noktasına doğru yönlendirin. Uygulamanın verdiği ikinci sayı mesafesinde ilerleyerek nihai hedef noktanızı işaretleyin.
Not: Eğer sağ DLPFC hedefleniyorsa, ilk sayı ölçümü sol yerine sağa doğru yapılır.
4. Bobinin (Coil) Yerleştirilmesi ve Sabitlenmesi
Hedef nokta bulunduktan sonra sıra manyetik bobini konumlandırmaya gelir:
Bobini tam işaretli noktanın üzerine yerleştirin.
Bobinin 45 derecelik bir açıyla durduğundan, merkez noktasının kafaya tam temas ettiğinden ve kenarlarının eşit dengelendiğinden emin olun.
Gelecek seanslarda teknisyenlerin bobini doğrudan aynı yere koyabilmesi için, bir kalem yardımıyla bobinin sınırlarını başlık üzerine çok dikkatli bir şekilde çizin.
Sonuç
TMS tedavisinde ilk seans, doğru haritalandırma seansıdır. Beam Protokolü sayesinde klinisyenlerin belirlediği bu milimetrik doğru nokta, sonraki tüm seanslarda teknisyenler tarafından kolayca tekrarlanabilir. Bu da tedavinin standart ve yüksek verimlilikte sürdürülmesini sağlar.
